Son 2 ildə süni intellekt alətlərinin sürətli inkişafı bir çox peşə sahibini narahat edir. Data analitika sahəsində çalışanlar və bu sahəyə yeni gəlmək istəyənlər eyni sualı verir: bu peşə bir neçə ildən sonra da lazım olacaqmı? Sual haqlıdır, çünki AI-ın bacardıqları hər ay genişlənir. Amma cavab çox vaxt gözlənildiyi kimi çıxmır. Bəs dünya bu suala necə cavab verir?
AI artıq hansı işləri özü görür
Narahatlığı başa düşmək üçün əvvəlcə açıq danışmaq lazımdır. Bəli, analitikin gündəlik işinin bir hissəsi artıq avtomatlaşıb. Lakin bu avtomatlaşma analitikə qərar vermə vaxtının daha çox olmasına gətirib çıxarır
Məlumatın hazırlanması
Analitikin vaxtının böyük hissəsi məlumatı təmizləməyə gedir. Dublikatları silmək, boş xanaları doldurmaq, formatları uyğunlaşdırmaq. Bu işlərin çoxunu AI alətləri saniyələr içində yerinə yetirir. Əvvəllər yarım gün çəkən əməliyyat indi bir neçə əmrlə bitir.
Formul və kod yazmaq
Mürəkkəb Excel formulunu və ya SQL sorğusunu sıfırdan yazmaq artıq məcburi deyil. Sadə dildə nə istədiyinizi yazırsınız, alət hazır variantı təklif edir. Bu, xüsusilə yeni başlayanlar üçün sahəyə girişi asanlaşdırıb.Yəni AI həqiqətən də işin bir hissəsini əlinizdən alır. Amma məsələ burasındadır ki, aldığı hissə işin ən dəyərli hissəsi deyil.
AI-ın hələ də edə bilmədikləri
Bir alət ədədləri emal edə bilir. Amma o ədədlərin şirkət üçün nə demək olduğunu anlamaq başqa məsələdir.
Biznes kontekstini oxumaq
Tutaq ki, satışlar bir regionda 20 faiz azalıb. AI bunu trend kimi göstərir və qrafik çəkir. Amma azalmanın səbəbinin mövsümilik, rəqibin yeni kampaniyası, yoxsa anbardakı problem olduğunu bilmək üçün şirkəti, bazarı və insanları tanımaq lazımdır. Bu məlumat heç bir cədvəldə yazılmır.
Doğru sualı vermək
Analitikin əsl işi cavab tapmaq deyil, doğru sualı formalaşdırmaqdır. Rəhbərlik "satışlar niyə düşüb" deyə soruşanda, təcrübəli analitik bilir ki, əvvəlcə hansı seqmenti, hansı dövrü və hansı göstəricini yoxlamaq lazımdır. Səhv sual verilsə, AI da səhv cavab verəcək. Alət sizin əvəzinizə düşünmür, sizin düşüncənizi sürətləndirir.
Peşə yox olmur, tələblər dəyişir
İş bazarına baxanda maraqlı mənzərə görünür. Data analitik vakansiyalarının sayı azalmayıb, amma tələblərin məzmunu dəyişib.
İş elanlarında yeni sətir
Bir neçə il əvvəl elanlarda Excel, SQL və Power BI bilikləri tələb olunurdu. İndi bu siyahıya bir sətir də əlavə olunub: AI alətləri ilə işləmək bacarığı. Səbəb sadədir. Eyni işi iki analitikdən biri bir günə, digəri üç saata bitirirsə, şirkət ikincisini seçir. Deməli, real risk AI-ın özündə deyil. Risk odur ki, AI-dan istifadə etməyi bilən analitik, bilməyəni əvəz edir. Bu, tarixdə dəfələrlə təkrarlanmış bir mənzərədir. Kalkulyator mühasibi işsiz qoymadı, sadəcə mühasibin nə etməli olduğunu dəyişdi.
Data analitik peşəsinin gələcəyi üçün nə etməli
Əgər bu sahəyə giriş etmək və ya mövcud biliklərinizi qorumaq istəyirsinizsə, iki istiqamətdə hərəkət etmək lazımdır.
Əsas texniki bazanı zəiflətməmək
AI kod yazır deyə SQL öyrənməmək ən çox rast gəlinən səhvdir. Çünki alətin verdiyi nəticənin düzgün olub olmadığını yoxlamaq üçün özünüz o dili bilməlisiniz. AI bəzən inamla səhv cavab verir və bunu yalnız bilikli adam görür. Excel, SQL və Power BI hələ də təməldir.
AI-ı iş axınına daxil etmək
İkinci addım isə bu alətləri gündəlik işin bir hissəsinə çevirməkdir. Burada söhbət bir neçə sual verməkdən yox, sistemli istifadədən gedir. Məlumatın hansı mərhələsində hansı alətin faydalı olduğunu bilmək ayrıca bacarıqdır. Bu mövzunu ətraflı şəkildə data analitikada süni intellektin necə istifadə olunduğu haqqında yazımızda oxuya bilərsiniz.
Handex-də bu bacarıqlar necə verilir?
Handex-in Data Analitika proqramı məhz bu iki istiqaməti birləşdirir. Excel, Power Query, Power Pivot, SQL, Python və Power BI ilə güclü texniki baza qurulur. Bununla yanaşı, Excel modulunda Copilot, Power BI modulunda isə Claude praktik olaraq tətbiq edilir. Bundan əlavə, proqrama 5 dərslikdən ibarət ayrıca AI for Data Analytics modulu daxildir. Bu modul süni intellekti təhlil prosesinin bir hissəsi kimi istifadə etməyi öyrədir. Yəni proqramı bitirən tələbə bazara həm klassik analitik bacarıqları, həm də bu gün işəgötürənlərin axtardığı AI bacarıqları ilə çıxır.
Peşəni öyrənməyə başlamaq üçün Data Analitika kursu səhifəsinə baxa bilərsiniz.